Vũ Xuân Trường - Có gì mới trong dị bản kinh dị của ‘Tấm Cám’?

* Bài viết tiết lộ nội dung phim

Trong phim điện ảnh do Trần Hữu Tấn đạo diễn, Hoàng Quân sản xuất, Cám (Lâm Thanh Mỹ đóng) từ khi sinh ra đã mang khuôn mặt xấu xí, bị chính mẹ ruột (Thúy Diễm) đối xử tệ, còn dân làng xem cô như quái vật. Trái ngược, chị Tấm (Rima Thanh Vy) là nữ trưởng tài sắc vẹn toàn, là niềm hãnh diện của cha cô - Lý trưởng Hai Hoàng (Quốc Cường). Phim đào sâu vào hành trình “hắc hóa” của nhân vật Cám, từ một thiếu nữ hiền hòa sau khi bị một thực thể thao túng đã trở thành một ác quỷ lòng đầy căm hận.

Tiếp nối trào lưu 'cổ tích hắc ám'  

Những năm gần đây, khi thị hiếu người xem đã quá ngao ngán với những câu chuyện anh hùng kiểu mẫu, hậu truyện của tuyến phản diện lại được quan tâm. Hollywood đi đầu trong trào lưu làm phim về nhóm nhân vật này, từng ra mắt các tác phẩm điện ảnh xoay quanh cuộc đời của Tiên ác Maleficent (truyện Người đẹp ngủ trong rừng), ác quỷ Dracula, hay gã hề Joker (phim Batman). Công thức kể của tiểu thể loại này không mới nhưng rất hiệu quả, khơi gợi sự đồng cảm của người xem qua việc khai phóng câu chuyện quen thuộc, thêm thắt biến cố khiến một người thiện lương dần tha hóa thành kẻ ác.

Phim Cám cũng không nằm ngoài lối kể này. Nửa đầu phim, khi Trần Hữu Tấn làm rõ sự đối lập giữa Tấm và Cám trong nửa đầu phim: Tấm sinh ra đã được yêu thương, chiều chuộng; còn Cám luôn bị gieo vào đầu ý niệm bản thân là nỗi ô nhục của gia tộc. Trái ngược là thế, song họ vẫn yêu thương và đùm bọc nhau.

Sinh ra với khuôn mặt dị dạng do một lời nguyền được truyền qua nhiều thế hệ, Cám bị cha mình xem như một vết nhơ của gia đình, bị đày xuống nhà sau, sống như người hầu và chịu đựng sự ngược đãi của chính gia nhân trong nhà. 

Trong khi đó, người chị cùng cha khác mẹ của cô là Tấm với vẻ đẹp sắc sảo, dịu dàng, nhận được tình yêu thương và sự nuông chiều của cha. Mặc dù được bao bọc, Tấm vẫn không kỳ thị và cố gắng chăm sóc cô em gái. Nhưng mặc cảm tự ti của chính mình và sự lạnh lùng của gia đình đã gieo mầm cho Cám lòng căm thù sâu sắc.

Nhờ mở rộng câu chuyện và thêm vào các tuyến phản diện mới, đạo diễn Trần Hữu Tấn và nhà sản xuất Hoàng Quân hợp lý hóa nhiều tình tiết trong câu chuyện kinh điển. Nhà làm phim chủ đích “twist” (lật lại) những phân cảnh nổi bật trong Tấm Cám: Cám nhường tép cho chị thay vì cướp công, Tấm vì bảo vệ Cám nên thay em lựa “thóc ra thóc, gạo ra gạo”, ông Bụt ban điều ước thực ra là một thực thể tà ác... mang đến góc nhìn mới mẻ và hợp thời đại hơn.

Ở khâu bối cảnh, ê kíp có tham khảo các nhóm chuyên gia sử học, tái hiện tương đối chính xác các phục trang và đồ dùng phù hợp niên đại diễn ra câu chuyện Tấm Cám, khẳng định sự chỉn chu qua từng đường kim mũi chỉ, cũng như các họa tiết, cảnh trí của làng quê Việt Nam thời xưa. Tuy nhiên, Cám gặp vấn đề chung như các tác phẩm trước của Trần Hữu Tấn là Tết ở làng địa ngục và Kẻ ăn hồn, khi cảnh trí còn tù túng, thiếu đại cảnh choáng ngợp, có thể là do vấn đề kinh phí.

Lâm Thanh Mỹ 'chiếm màn ảnh'

Sau câu hỏi "Vì sao con khóc" của một nhân vật, Cám dường như bị một thế lực khống chế, trở nên quỷ quyệt. Từ đây, nhiều hiện tượng bất thường xuất hiện trong làng. Trailer còn giới thiệu nhiều diễn viên khác như Quốc Cường (cha của Tấm và Cám), Thúy Diễm (dì ghẻ), Hải Nam (thái tử).

Vai Cám là tạo hình khác biệt nhất từ trước đến nay của Lâm Thanh Mỹ (diễn viên Đoạt hồn, Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh). Cô cho biết gặp thử thách do cần hóa trang nhiều lớp, phải thể hiện tâm lý nhân vật dưới trời nắng gắt, nhiệt độ lên tới 42 độ C.

Phim lấy bối cảnh đầu thế kỷ 19, vào cuối thời nhà Lê - đầu nhà Nguyễn, ghi hình ở Quảng Trị, Thừa Thiên Huế. Theo nhà sản xuất Hoàng Quân, so với các dự án trước như Kẻ ăn hồn, Tết ở làng địa ngục, phim Cám có lượng cổ phục lớn hơn. Phục trang đa dạng theo hệ thống nhân vật, từ người dân đến gia đình lý trưởng, các quan, thái giám, cung nữ, cận vệ. Nhiều đại cảnh quy tụ 200-300 diễn viên quần chúng, như đoạn tái hiện trò chơi cờ người, đấu vật, nghề làm hương, lễ thả thiên đăng.

Video dưới đây là trailer chính thức của bộ phim. Trailer phim cho khán giả thưởng thức những cảnh gay cấn, tuyến nhân vật chính,... tạo sự hấp dẫn cho người xem.

Trong phim, Lâm Thanh Mỹ có nhiều đất diễn, cho cô cơ hội thể hiện khả năng diễn xuất đa dạng của mình. Với gương mặt bị vết bớt che đi một nửa, sao Gen Z diễn thuyết phục bằng biểu cảm của con mắt còn lại. Từ chất giọng nhỏ nhẹ, nụ cười hồn nhiên, khán giả dễ đồng cảm với Cám, có khi đau đớn thay khi cô bị đối xử tệ.

Vì vậy, nửa sau phim khi Cám trở về làng với diện mạo mới và quyết định trả thù, người xem ghê sợ, nhưng cũng có phần thỏa mãn. Khác với hình tượng “em bé kinh dị” ngày trước, Lâm Thanh Mỹ trong phim lần này có nhiều cảnh hành động, mạo hiểm, cũng như những cảnh thách thức khả năng diễn xuất hơn. Nữ diễn viên sinh năm 2005 mang đến vẻ quyến rũ và ma mị khó cưỡng trong phân đoạn nhân vật “hắc hóa” hoàn toàn; cô nhảy múa dưới ánh trăng, nở nụ cười man dại “chiếm trọn” màn ảnh.

Điểm hạn chế duy nhất của nữ diễn viên là vóc dáng trẻ con, nên cô chưa thuyết phục được người xem về phần nhìn. Song, có thể thấy sự trưởng thành và tiềm năng của Lâm Thanh Mỹ trong tương lai, qua vai Cám lần này.

Ở tuyến thứ chính, Rima Thanh Vy diễn ở mức tròn vai. Tấm qua diễn xuất của cô hiện lên là một thiếu nữ mạnh mẽ, tự lập, giàu lòng nhân ái. Đáng tiếc là có nhiều cảnh, cô suýt nữa đã có thể tỏa sáng, nhưng do khâu chuyển cảnh, cũng như đài từ, Thanh Vy chưa mang đến sức nặng cho vai diễn, nếu so sánh với Lâm Thanh Mỹ.

Tuyến phụ của Quốc Cường, Thúy Diễm và thế hệ tiền bối thực lực NSƯT Ngọc Hiệp, Mai Thế Hiệp đóng vai trò hỗ trợ cho dàn diễn viên trẻ tỏa sáng, song vẫn còn thiếu chút nữa là tròn trịa cho những nhân vật có nội tâm phức tạp. Nhiều phân cảnh, có thể là do chỉ đạo diễn xuất, biểu cảm của nhóm vai phụ đôi chỗ còn hơi cường điệu.

Trần Hữu Tấn, 41 tuổi, khởi nghiệp với vai trò đạo diễn các TVC. Phim điện ảnh đầu tay của anh - Bắc Kim Thang (2019) - được chọn vào nhánh A Window on Asian Cinema (dành cho phim nổi bật của các đạo diễn châu Á) tại Liên hoan Busan (Hàn Quốc). Tác phẩm đạt doanh thu 40 tỷ đồng khi phát hành trong nước. Phim thứ hai Rừng thế mạng (2021) khai thác đề tài sinh tồn, kể về một phượt thủ bị lạc ở Tà Năng Phan Dũng. Phim thứ ba Chuyện ma gần nhà đạt 58 tỷ đồng, là một trong những dự án Việt doanh thu cao trong năm 2022. Năm 2023, phim Kẻ ăn hồn của anh đạt gần 67 tỷ đồng, theo Box Office Vietnam.