Nguyễn Hạnh - Đổi thay tích cực ở vùng đồng bào Khmer Tây Nam Bộ 

Phát triển đời sống hạ tầng và nâng cao cuộc sống

Nhờ thực hiện các chính sách, chương trình, dự án, cho nên kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội vùng có đông đồng bào Khmer, các xã biên giới, vùng đặc biệt khó khăn được đầu tư phát triển, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu sản xuất và đời sống nhân dân.

Mỹ Tú là huyện vùng sâu có đông đồng bào Khmer của tỉnh Sóc Trăng, điều kiện kinh tế, xã hội còn thấp, kết cấu hạ tầng nhiều hạn chế. Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Thuận Hưng, huyện Mỹ Tú, Châu Thị Muỗi cho biết, xã có hơn 50% dân số là người Khmer. Mới đây, đồng bào Khmer ở ấp Tà Ân B, xã Thuận Hưng rất phấn khởi vì có cầu nông thôn Ðại Ðoàn Kết 3 chiều dài 24m, chiều rộng 3m, tổng kinh phí xây dựng 250 triệu đồng. Khi chưa có cầu, người dân đến chợ phải đi đường vòng, trẻ em đi học và vận chuyển người bệnh gặp nhiều khó khăn. Tính đến cuối năm 2023, tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo của huyện Mỹ Tú chiếm khoảng 6% dân số với gần 1.000 hộ. Năm 2023, địa phương vận động được hơn 19 tỷ đồng, theo đó xây dựng 128 căn nhà, 36 cây cầu và nhiều tuyến lộ giao thông làm bộ mặt nông thôn có nhiều thay đổi.

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Sóc Trăng Hồ Thị Cẩm Ðào cho biết, giai đoạn 2019-2024, từ nguồn lực của 3 Chương trình Mục tiêu quốc gia, tỉnh đã lồng ghép đầu tư, nâng cấp, làm mới kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội vùng dân tộc thiểu số. Qua đó, 100% xã có đường ô-tô đến trung tâm; 99% số hộ gia đình vùng dân tộc thiểu số được sử dụng lưới điện quốc gia; tỷ lệ hộ gia đình sử dụng nước hợp vệ sinh đạt 99,65%. Toàn tỉnh đã có 70 trong số 80 xã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó 34 xã vùng dân tộc thiểu số; 4 huyện, thị xã đạt chuẩn nông thôn mới.

Từ Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030, tỉnh Trà Vinh kết hợp xây dựng nông thôn mới gắn với tái cơ cấu kinh tế nông nghiệp, giảm nghèo bền vững.

Theo Trưởng ban Dân tộc tỉnh Trà Vinh Kiên Ninh, giai đoạn 2022-2025, tỉnh Trà Vinh triển khai các dự án hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số với tổng mức đầu tư hơn 271 tỷ đồng. Bên cạnh đó còn triển khai dự án cấp điện nông thôn với tổng mức đầu tư hơn 307 tỷ đồng, mục tiêu cấp điện sinh hoạt cho hơn 12.000 hộ đồng bào Khmer. Trước đây, từ nguồn vốn hỗ trợ của Trung ương, tỉnh thực hiện dự án cung cấp điện cho 20.000 hộ dân chưa có điện, chủ yếu là hộ đồng bào Khmer tại 83 xã với tổng kinh phí hơn 227 tỷ đồng. Dự án đưa vào khai thác, nâng tỷ lệ hộ đồng bào Khmer sử dụng điện từ 93,8% lên 97,4%, cải thiện đáng kể đời sống vật chất, tinh thần người dân.

Theo Ủy ban Dân tộc, giai đoạn 2016-2020, thực hiện Chương trình 135 trong Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, toàn khu vực Tây Nam Bộ có 95 xã khu vực 3, 14 xã biên giới và 417 ấp đặc biệt khó khăn của 10 tỉnh, thành phố được thụ hưởng đầu tư với tổng kinh phí hơn 1.721 tỷ đồng, bằng 7,1% vốn Chương trình 135 của cả nước. Từ nguồn vốn này đã xây dựng được 1.613 công trình, hầu hết là giao thông (1.360 công trình), 43 công trình thủy lợi, 9 công trình điện, 105 công trình văn hóa, 1 công trình y tế, 70 công trình giáo dục, 3 công trình nước sinh hoạt và 22 công trình xây dựng khác...

Giai đoạn 2021-2023, hầu hết các chính sách dân tộc được tích hợp vào Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030, các địa phương vùng Tây Nam Bộ được phân bổ ngân sách hơn 2.707 tỷ đồng. Nhờ đó, tỷ lệ hộ nghèo dân tộc Khmer giảm bình quân từ 2-4%/năm.

Sự chung tay góp sức của nhiều cấp, ngành và xã hội đã đem đến những hiệu quả tích cực. Mới đây, Bộ Công an đã vận động các nguồn lực hỗ trợ xây 1.300 căn nhà Ðại đoàn kết tặng hộ nghèo, cận nghèo, hộ khó khăn về nhà ở tỉnh Trà Vinh; trong đó chủ yếu là hộ đồng bào dân tộc thiểu số.

Giá trị văn hoá được bảo tồn

Tỉnh Sóc Trăng vừa tổ chức thành công Lễ hội Oóc Om Bóc - đua ghe ngo Sóc Trăng, Khu vực Đồng bằng sông Cửu Long lần thứ 6 và Tuần Văn hóa, Thể thao và Du lịch Sóc Trăng lần thứ nhất năm 2024. Đây là sự kiện văn hóa lớn nhất trong năm và cũng là hoạt động hằng năm nhằm tôn vinh những nét đẹp văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer Nam Bộ nói chung và tỉnh Sóc Trăng nói riêng. Lễ hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động hấp dẫn: Liên hoan ẩm thực đường phố, Hội diễn nghệ thuật quần chúng và trình diễn trang phục dân tộc Khmer, Lễ cúng Trăng (Oóc Om Bóc), Hội thi Lôi Prôtip (Thả đèn nước) và trình diễn nhạc ngũ âm lớn nhất Việt Nam…

Từ năm 2013, Chính phủ quyết định nâng cấp Lễ hội Oóc Om Bóc - đua ghe ngo lên tầm quốc gia và tổ chức Festival Đua ghe ngo đầu tiên ở Sóc Trăng. Đến năm 2015, lễ hội được đổi tên gọi là Lễ hội Oóc Om Bóc - đua ghe ngo khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Năm 2022, lễ hội được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận Di sản Văn hóa phi vật thể cấp quốc gia và được Tổ chức Guinness Việt Nam công nhận Kỷ lục Guinness Lễ hội Oóc Om Bóc - đua ghe ngo Sóc Trăng có số lượng ghe ngo và vận động viên đông nhất Việt Nam từ năm 2005 đến nay.

Video về lễ hội Óoc Om Boc - Đua nghe Ngo Sóc Trăng

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Sóc Trăng Trần Văn Lâu cho biết: “

Tại huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang, vừa diễn ra Ngày hội Văn hóa, Thể thao và Du lịch dân tộc Khmer tỉnh Kiên Giang lần thứ 16 đúng dịp Lễ hội Oóc Om Bóc của đồng bào Khmer, thu hút hàng trăm nghìn đồng bào các dân tộc Khmer, Hoa và Kinh. Sự kiện năm nay được tổ chức quy mô lớn, chất lượng hơn, khắc họa, tôn vinh nét văn hóa đặc sắc của dân tộc Khmer với nhiều hoạt động như: Liên hoan nghệ thuật truyền thống Khmer tỉnh Kiên Giang; trưng bày hình ảnh, hiện vật đồng bào Khmer; hội chợ thương mại và giới thiệu sản phẩm OCOP địa phương; các giải thể thao bóng đá, kéo co, đẩy gậy; giải đua ghe ngo...

Ngày hội cũng là dịp để đồng bào các dân tộc gặp gỡ, giao lưu tạo sự đoàn kết, gắn bó giữa các dân tộc trong và ngoài tỉnh. Đặc biệt, đua ghe ngo luôn là sự kiện nổi bật của ngày hội. Phó Trưởng ban Dân tộc tỉnh Kiên Giang Danh Tha chia sẻ, đua ghe ngo không chỉ là môn thể thao đặc sắc mà còn là biểu tượng của sức mạnh cộng đồng, là cầu nối giữa các thế hệ, khơi dậy tình yêu quê hương, niềm tự hào về truyền thống văn hóa.

Toàn tỉnh Kiên Giang hiện có 15 trong số 75 ngôi chùa Khmer được trang bị phương tiện âm thanh nhạc cụ để hoạt động văn nghệ. Tỉnh có đoàn nghệ thuật Khmer chuyên nghiệp, 10 câu lạc bộ và đội văn nghệ quần chúng Khmer hoạt động hiệu quả. Nghệ thuật truyền thống đồng bào Khmer ở Kiên Giang rất phong phú, đặc sắc như: Âm nhạc truyền thống gồm các dòng nhạc cưới, nhạc lễ, các điệu ru, làn điệu Àday đối đáp; chế tác nhạc cụ truyền thống Khmer; múa truyền thống của người Khmer; sân khấu Dù kê; sân khấu Rô băm; nghệ thuật viết chữ Khmer trên sách lá…

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Trà Vinh Nguyễn Quỳnh Thiện cho biết đồng bào Khmer Trà Vinh có kho tàng văn hóa phong phú, đa dạng với hệ thống ngôn ngữ, chữ viết và các di sản nghệ thuật, âm nhạc, kiến trúc mang đậm bản sắc dân tộc. Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030, đối với dự án 6 về bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch, tỉnh đã bố trí nguồn lực đầu tư cả giai đoạn 2021-2025 với kinh phí 86 tỷ đồng. Nguồn kinh phí này hỗ trợ nghệ nhân ưu tú người dân tộc thiểu số lưu truyền, phổ biến hình thức sinh hoạt văn hóa truyền thống và đào tạo, bồi dưỡng, truyền dạy đội ngũ kế cận; tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ; liên hoan các loại hình văn hóa, nghệ thuật truyền thống và hỗ trợ tu bổ, tôn tạo, chống xuống cấp di tích quốc gia đặc biệt, có giá trị tiêu biểu của các dân tộc thiểu số…

Cuộc sống mới ấm no, hạnh phúc đang hiện diện ở vùng đồng bào dân tộc Khmer nhờ các chính sách của Đảng, Nhà nước. Đó là động lực để đồng bào tiếp tục phát huy ý chí tự lực, tự cường, năng động, sáng tạo trong lao động, sản xuất, phấn đấu cùng các cấp, các ngành thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương, góp phần cùng cả nước thực hiện công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN.