Mai Anh - Tối ưu hóa hệ sinh thái báo chí số ở các cơ quan báo chí

Sáng 7/12, tại Hà Nội, Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức Hội thảo báo chí quốc tế “Quản trị tòa soạn báo chí số: Lý luận, thực tiễn, kinh nghiệm ở khu vực ASEAN”.

Trong phiên thảo luận đầu tiên với chủ đề “Lý luận chung về quản trị tòa soạn số”, đại diện lãnh đạo các cơ quan báo chí, các nhà báo trong nước và khu vực đã chia sẻ kinh nghiệm về công cuộc chuyển đổi số trong lĩnh vực báo chí ở các nước, cũng như những chính sách, giải pháp của các nhà nước trong việc hỗ trợ, thúc đẩy chuyển đổi số báo chí, truyền thông.

Mở rộng các nền tảng để tăng độ tiếp cận độc giả

Tại phiên đầu tiên, nhà báo WU Rui Ming (Báo Shin Min Daily News, Hiệp hội Truyền thông và Xuất bản Sáng tạo của Singapore) trình bày tham luận với chủ đề “Từ mô hình tòa soạn truyền thống đến mô hình hội tụ và mô hình tòa soạn số: Vai trò và điều kiện chuyển đổi”.

Giới thiệu về lịch sử hình thành, phát triển cũng như cách thức hoạt động của báo Shin Min Daily News, ông Wu cho biết, do là một tờ báo in, nên Shin Min Daily News xác định phải đón đầu tin tức, thắt chặt quy trình duyệt tin bài khi kết thúc thời hạn nhận tin với lúc 12 giờ trưa. Song song, tờ báo này cũng tăng tương tác với độc giả bằng đường dây nóng hoạt động 24/7 để tiếp nhận phản hồi của độc giả.

Trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, Shin Min Daily News cũng đã có sự thay đổi mạnh mẽ từ hình thức trình bày thông tin trên báo sang hình thức mới để tăng tính hấp dẫn với độc giả.

Cụ thể, ngoài việc đưa tin dưới dạng truyền thống (báo giấy), tờ báo này cũng lựa chọn các bản tin quan trọng để livestream trên Facebook; tận dụng lợi thế của các nền tảng khác như Instagram, TikTok…

Ngoài ra, tờ báo cũng thực hiện mô hình “báo số” dưới hình thức website, trong đó cho phép độc giả mua thẻ thành viên/trả phí để tiếp cận ấn phẩm truyền thống.

“Chúng tôi đã và đang tiếp tục cập nhật các kỹ năng của chính mình cho phù hợp với quá trình chuyển đổi số đang diễn ra nhanh chóng”, ông Wu nói.

Diễn giả tới từ Singapore cũng thẳng thắn chỉ ra nhiều thách thức trong quá trình chuyển đổi số hiện nay đối với tờ báo của ông nói riêng, cũng như các mô hình toà soạn truyền thống nói chung như vấn đề tin giả, áp lực về nhân lực, yêu cầu mới về công nghệ…

Cùng chung quan điểm, ông Khieu Kola, Cố vấn Chủ tịch, Ủy viên Ban chấp hành Câu lạc bộ các nhà báo Campuchia (CCJ) cho rằng: Cách mạng chuyển đổi số là sự kết hợp giữa những quy trình và tư duy, từ đó tác động lớn đến xã hội.

Hiện, Campuchia đang tích cực áp dụng công nghệ số trong các bộ ngành và tổ chức công, góp phần phát triển quá trình chuyển đổi số Chính phủ với mục tiêu nhằm tăng cường cung cấp dịch vụ công kịp thời.

 Trong năm 2023 và 2024, CCJ nhận thức rõ việc cần đào tạo và kết nối khoảng 500 nhà báo thành viên để thích ứng với môi trường công nghệ và chuyển đổi số. Thế nhưng, truyền thông Campuchia còn gặp khó khi chuyển đổi số chưa được phủ rộng rãi.

Các cơ quan báo chí Campuchia cũng hiểu rõ cần thích ứng sớm để theo dòng xu hướng và “sống sót” trong môi trường đầy cạnh tranh.

CCJ đang tập trung vào chuyển đổi kỹ thuật số trong lĩnh vực truyền thông của Campuchia. Trong đó bao gồm 3 kiến nghị quan trọng của Chính phủ bao gồm Chính phủ số, kinh tế số và thương mại điện tử. Từ đó đóng góp vào sự phát triển kinh tế chung của Campuchia.

Chuyển đổi số bao gồm cả thách thức và cơ hội

Trình bày tham luận về Chiến lược chuyển đổi số báo chí ở Việt Nam, bà Đặng Thị Phương Thảo, Phó Cục trưởng Cục Báo chí, Bộ Thông tin và Truyền thông nhấn mạnh, chuyển đổi số là xu thế tất yếu và cũng là áp lực tích cực đối với các cơ quan báo chí Việt Nam và với độc giả, thúc đẩy cơ quan báo chí phải thay đổi để tồn tại và phát triển trong thời đại số hiện nay.

Video nói về cách chuyển đổi số là xu thế tất yếu của báo chí

Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy, trong khi một số cơ quan báo chí đã tích cực, đóng vai trò dẫn dắt trong chuyển đổi số bằng cách thay đổi cách thức thể hiện, tiếp cận độc giả, vẫn còn nhiều cơ quan báo chí Việt Nam vẫn đang do dự, băn khoăn trong thực hiện chuyển đổi số.

Với vai trò cơ quan quản lý nhà nước, bà Phương Thảo cho biết, Bộ Thông tin và Truyền thông đã có những bước đi cụ thể để hỗ trợ các cơ quan báo chí Việt Nam trong công cuộc chuyển đổi số. Trong đó, việc Chính phủ ban hành Chiến lược chuyển đổi số quốc gia đã tạo hành lang pháp lý giúp các bộ, ngành hỗ trợ công cuộc chuyển đổi số báo chí đi đúng hướng và phát triển.

Về các nội dung hỗ trợ cụ thể, Bộ đã xây dựng bản đồ công nghệ số trong cả lĩnh vực báo chí và xuất bản, cùng với đó là bộ tiêu chí trưởng thành chuyển đổi số dự kiến sẽ được công bố cuối tháng 12 năm nay, qua đó giúp đánh giá các cơ quan báo chí đang ở mức độ nào về chuẩn bị cơ sở vật chất, nhân sự, công nghệ và sản phẩm số để có đánh giá thực trạng và các bước đi tiếp theo.

Ngoài ra, bộ cũng hỗ trợ các cơ quan báo chí bảo vệ bản quyền trên môi trường số, đo quét vi phạm bản quyền, đào tạo nguồn nhân lực và hỗ trợ “nắn dòng” kinh tế báo chí khi xây dựng các danh sách những cơ quan báo chí chính thống để hướng các nhãn hàng đầu tư vào các kênh truyền thông báo chí lành mạnh.

Với vai trò cơ quan quản lý nhà nước, bà Phương Thảo cho biết, Bộ Thông tin và Truyền thông đã có những bước đi cụ thể để hỗ trợ các cơ quan báo chí Việt Nam trong công cuộc chuyển đổi số. Trong đó, việc Chính phủ ban hành Chiến lược chuyển đổi số quốc gia đã tạo hành lang pháp lý giúp các bộ, ngành hỗ trợ công cuộc chuyển đổi số báo chí đi đúng hướng và phát triển xu thế hiện đại hóa, công nghiệp hóa.