Đoàn Nhật Anh - Kiểm định tác phẩm “Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập” đạt kỷ lục Guinness tranh sơn mài khổ lớn, không ghép

Sự kiện do Bảo tàng Hồ Chí Minh phối hợp Hội Mỹ thuật Việt Nam và Công ty Cổ phần Sở Giao dịch hàng hóa Việt Nam toàn cầu (Vietcom) tổ chức ngày 3/9 với sự tham dự của các cơ quan liên quan.

Bức tranh sơn mài khổ lớn “Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập” có kích thước 2,4m x 7,2m, nặng 3 tấn, hoàn thiện trên nền tấm vóc sơn mài hai mặt liền khổ. Mặt thứ nhất tái hiện toàn cảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình ngày 2/9/1945.

Mặt thứ hai mang tên “Mùa xuân dân tộc”, tượng trưng cho niềm hân hoan của cả dân tộc trên cây cầu nối quá khứ - hiện tại - tương lai khi đất nước đang tiến bước vào mùa Xuân Độc lập - Tự do - Hạnh phúc.

Họa sĩ Nguyễn Thanh Tùng, đại diện đơn vị tổ chức cho biết:Việc kiểm định để hoàn thiện hồ sơ về tác phẩm gửi công nhận kỷ lục “Bức tranh sơn mài khổ lớn, không ghép lớn nhất thế giới”. Đây là vinh dự không chỉ dành riêng cho tác giả - họa sĩ Chu Nhật Quang, mà còn là niềm tự hào chung của nghệ thuật sơn mài Việt Nam.

Theo họa sĩ Thanh Tùng, sơn mài đã có lịch sử hàng nghìn năm, được thực hành ở nhiều quốc gia như: Việt Nam, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Miến Điện… và mỗi dân tộc đều có những bản sắc riêng. Tuy nhiên, bức tranh “Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập” là tác phẩm sơn mài khổ lớn, liền mảnh, chưa từng có tiền lệ từ trước đến nay ở Việt Nam cũng như các nước. Việc hoàn thành tác phẩm không chỉ là một dấu mốc quan trọng mà còn mở ra một chương mới cho nghệ thuật sơn mài thế giới.

Niềm tự hào của nghệ thuật sơn mài Việt Nam

Đến thời điểm hiện tại, tác phẩm “Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập” là bức tranh sơn mài liền khổ lớn nhất thế giới. Tác phẩm mang nhiều ý nghĩa sâu sắc, không chỉ vì sản phẩm gắn liền với sự kiện lịch sử trọng đại của dân tộc mà còn hoàn thành đúng dịp kỷ niệm 80 năm Quốc khánh 2/9.

Dưới đây là video về tác phẩm sơn mài khổ lớn “Bác Hồ đọc Tuyên ngôn độc lập” đạt kỷ lục Guinness

Họa sĩ Thanh Tùng, đại diện đơn vị tổ chức cho biết. "Việc hoàn tất kiểm định chứng nhận tác phẩm và được công nhận kỷ lục trong thời gian tới sẽ là sự khẳng định đúng vị thế của nghệ thuật sơn mài Việt Nam trên bản đồ mỹ thuật thế giới. Điều đó ghi nhận công sức sáng tạo của cá nhân họa sĩ, đồng thời cũng khẳng định sự kế thừa, phát triển của cả một nền nghệ thuật truyền thống đặc sắc của các họa sĩ trẻ đương đại Việt Nam".

Theo họa sĩ Lương Xuân Đoàn - Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam, mặc dù đã có nhiều tác phẩm hội họa thể hiện hình tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhưng tác phẩm “Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập” đã mang đến một cách tiếp cận mới mẻ, xuất phát từ cảm nhận của thế hệ trẻ 9x.

Điểm đáng ghi nhận nhất chính là nỗ lực của họa sĩ Chu Nhật Quang và các cộng sự trẻ. Việc tiếp cận và xử lý những dữ liệu lịch sử vốn rất phức tạp là thách thức không nhỏ, nhưng đó cũng là cơ hội để thế hệ trẻ khẳng định bản lĩnh, dám thử nghiệm và đổi mới. Trách nhiệm của lớp nghệ sĩ trẻ trong việc phản ánh đời sống đương đại là vừa gắn bó với lịch sử, vừa phải lăn mình vào đời sống, cảm nhận hiện thực đất nước hôm nay để sáng tạo. Chỉ khi đó tác phẩm mới có đủ nội lực, đủ cảm xúc để chạm đến trái tim công chúng.

Với việc tác phẩm được kiểm định để công nhận kỷ lục Guinness thế giới, Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam coi đây là tin vui lớn. Họa sĩ Lương Xuân Đoàn khẳng định: Thế hệ trẻ nghĩ khác, vẽ khác, làm khác, đó chính là khởi đầu cho sự chuyển giao tích cực trong mỹ thuật. Chủ đề “Mùa xuân Độc lập” như tên gọi của triển lãm mà tác phẩm đang được trưng bày trong đó, tự bản thân đã là một thông điệp đủ đầy, không cần giải thích nhiều. Người xem chỉ cần để thị giác và trái tim mình cảm nhận.

Tại buổi lễ, họa sĩ Chu Nhật Quang đã chia sẻ về hành trình sáng tác và hoàn thành tác phẩm sơn mài khổ lớn “Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập”. Anh cho biết, đây là khoảng thời gian đầy thử thách, nhưng cũng vô cùng ý nghĩa. Từ năm 2019, họa sĩ nhận được sự hỗ trợ đặc biệt của gia đình, đặc biệt là người anh rể - họa sĩ Nguyễn Thanh Tùng trong việc nghiên cứu chất liệu, quy trình sáng tác và thử nghiệm vật liệu tái chế đưa vào tranh sơn mài.

Họa sĩ Chu Nhật Quang cho biết, có những giai đoạn anh đã phải tạm ngừng công việc để cập nhật, điều chỉnh, bổ sung các phác thảo tác phẩm dựa trên những phát hiện mới từ tư liệu lịch sử. Để thực hiện một tác phẩm kích thước cỡ lớn, có những lúc, anh Quang phải đối diện với khó khăn về vận chuyển và thi công khi tấm vóc nền tranh nặng hàng tấn. Chính sự đồng hành của gia đình, bạn bè, cộng sự đã giúp anh vững vàng bước tiếp vượt qua mọi trở ngại.

Ý nghĩa văn hóa - lịch sử

Chiêm ngưỡng tác phẩm tranh sơn mài khổ lớn “Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập” tại triển lãm “Mùa Xuân độc lập”, nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Trưởng ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương nhận xét: “Tác phẩm thể hiện quá trình tìm kiếm tích cực và sáng tạo của tác giả cả về chất liệu lẫn đề tài. Bức tranh khổ lớn bằng sơn mài là điều vô cùng khó, đòi hỏi tâm huyết và tài năng. Sự kiện tác phẩm được công nhận kỷ lục thế giới là sự thừa nhận và cũng là niềm vui lớn không những cho giới nghệ sĩ mà cho cả cộng đồng những người yêu hội họa Việt Nam”.

Kỷ lục Guinness thế giới dành cho tác phẩm sơn mài khổ lớn, không ghép “Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập” không chỉ là sự ghi danh và vinh dự của họa sĩ Chu Nhật Quang mà còn ghi dấu ấn đậm nét, đưa mỹ thuật Việt Nam lên bản đồ kỷ lục thế giới với một tác phẩm sơn mài độc đáo được quốc tế công nhận, một dấu mốc lịch sử khẳng định sức sáng tạo, bản lĩnh và niềm tự hào dân tộc của các họa sĩ trẻ Việt Nam.

Suốt 6 năm, họa sĩ Chu Nhật Quang (sinh năm 1995, quê gốc ở Chàng Sơn, Thạch Thất, Hà Tây nay là Hà Nội). Anh Quang đã có những tác phẩm mang dấu ấn đặc sắc như: “Dấu Thiêng", “Nơi bắt đầu",... Sau đó anh vừa tích lũy tư liệu lịch sử, vừa phối hợp cùng các nhà nghiên cứu, sử học để tìm ra hướng đi mới, kết hợp chất liệu truyền thống và hiện đại. Đó là một quá trình gian nan, bởi để làm nên một tác phẩm khổ lớn, liền khối, mọi chi tiết từ kiến trúc, bối cảnh đến hiện vật đều phải chính xác và tuân thủ nghiêm ngặt kỹ thuật sơn mài.

Họa sĩ Chu Nhật Quang cho biết, khi tác phẩm hoàn thành đúng dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, tôi thấy niềm hạnh phúc không gì sánh được. Thông qua công trình nghệ thuật, tôi và các cộng sự muốn tri ân sâu sắc với lịch sử, với thế hệ cha ông đã dựng xây nền độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam.

Họa sĩ Chu Nhật Quang cũng hé lộ những ý tưởng sáng tác mới trong thời gian tới. Anh đang chuẩn bị bắt tay vào thực hiện loạt tranh chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh và các sự kiện lịch sử của dân tộc. Với anh, nghệ thuật luôn gắn với trách nhiệm gìn giữ ký ức lịch sử và lan tỏa tinh thần Việt Nam đến với thế giới.